ปิดงบไม่ลงเพราะเรื่องนี้? เจาะลึก "การคำนวณผลประโยชน์พนักงาน" ตาม TAS19 ที่ฝ่ายบัญชีต้องรู้

ทุกสิ้นปีหรือรอบปิดงบการเงิน ปัญหาคลาสสิกที่ทำให้ฝ่ายบัญชีและ HR ต้องปวดหัว คือการจัดการกับหนี้สินระยะยาวที่ไม่แน่นอน หนึ่งในตัวการสำคัญคือ "การคำนวณผลประโยชน์พนักงาน" ซึ่งหากทำไม่ถูกต้องตามมาตรฐาน อาจกลายเป็นจุดที่ผู้สอบบัญชี (Auditor) ตีกลับ หรือถึงขั้นต้องแก้ไขงบย้อนหลัง ซึ่งส่งผลเสียต่อเครดิตของบริษัทอย่างรุนแรง

บทความนี้จะพาไปดูว่า ภายใต้มาตรฐาน TAS19 มีอะไรบ้างที่ต้องระวัง และทำไมการใช้แค่โปรแกรม Excel พื้นฐานถึงไม่เพียงพออีกต่อไป

ทำไม TAS19 ถึงเข้มงวดเรื่องนี้?

มาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 19 หรือ TAS19 ถูกออกแบบมาเพื่อปิดช่องโหว่ของการ "ซุกหนี้" ในอดีต บางบริษัทไม่ตั้งวงเงินสำรองไว้สำหรับพนักงานที่จะเกษียณ ทำให้งบกำไรขาดทุนดูดีเกินจริง แต่เมื่อถึงเวลาจ่ายจริงกลับไม่มีกระแสเงินสด

TAS19 จึงบังคับให้กิจการที่มีส่วนได้เสียสาธารณะ (PAEs) ต้องรับรู้หนี้สินก้อนนี้ "ทันที" ตั้งแต่พนักงานเริ่มทำงาน โดยใช้วิธีทางคณิตศาสตร์ชั้นสูง เพื่อให้ตัวเลขในงบการเงินสะท้อนภาระผูกพันจริงที่บริษัทแบกรับไว้อยู่

ความเสี่ยง: เมื่อตัวเลขเปลี่ยน กำไรก็เปลี่ยน

ความท้าทายของการ คำนวณผลประโยชน์พนักงาน ไม่ใช่แค่การบวกลบคูณหาร แต่คือการจัดการกับ "ความไม่แน่นอน" (Uncertainty) ผ่านข้อสมมติฐานหลัก (Actuarial Assumptions) ได้แก่:

• Discount Rate: อัตราคิดลดที่ผันผวนตามตลาดตราสารหนี้

• Salary Increase Rate: การคาดการณ์การขึ้นเงินเดือนในอีก 10-20 ปีข้างหน้า

• Turnover Rate: อัตราการลาออก ซึ่งต้องวิเคราะห์แยกตามช่วงอายุและเพศ

หากบริษัทกำหนดตัวเลขเหล่านี้โดยไร้หลักฐานอ้างอิงทางสถิติ เมื่อผู้สอบบัญชีเข้ามาตรวจสอบและพบว่าสมมติฐานไม่สมเหตุสมผล ท่านอาจต้องปรับปรุงรายการกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จอื่น (OCI) ซึ่งกระทบต่อส่วนของผู้ถือหุ้นโดยตรง

ทางรอด: เปลี่ยนจาก "การเดา" เป็น "การคำนวณแบบคณิตศาสตร์ประกันภัย"

วิธี Projected Unit Credit Method ที่ TAS19 กำหนดไว้นั้น ซับซ้อนเกินกว่าที่ฝ่ายบุคคลหรือบัญชีทั่วไปจะทำเองได้แม่นยำ เพราะต้องใช้หลักการความน่าจะเป็น (Probability) มาจับ

ทางออกที่คุ้มค่าที่สุดสำหรับองค์กร คือการใช้บริการจากบริษัทที่ปรึกษาด้านคณิตศาสตร์ประกันภัยโดยตรง อย่าง ABS ที่เชี่ยวชาญด้านนี้มาอย่างยาวนาน จุดเด่นที่ทำให้ ABS แตกต่างจากที่อื่นคือ:

• การันตีคุณภาพ: รับรองผลการคำนวณโดยนักคณิตศาสตร์ประกันภัยระดับเฟลโล่ (Fellow) จากสหรัฐอเมริกา อังกฤษ และไทย ซึ่งเป็นคุณวุฒิสูงสุดในสายงานนี้

• ลดภาระหน้างาน: ทีมงานพร้อมตอบข้อซักถามของผู้สอบบัญชีแทนลูกค้า หมดกังวลเรื่องเทคนิคทางบัญชีที่ซับซ้อน

• ความไว้วางใจ: ด้วยฐานลูกค้ากว่า 2,000 ราย ตลอด 25 ปี ทั้งบริษัทข้ามชาติและบริษัทจดทะเบียนในไทย ทำให้มั่นใจได้ว่ารายงานของ ABS เป็นที่ยอมรับในระดับสากล

อย่าปล่อยให้การคำนวณผลประโยชน์พนักงาน เป็นตัวถ่วงในการปิดงบการเงิน เลือกใช้มืออาชีพอย่าง ABS เพื่อความถูกต้อง รวดเร็ว และเป็นไปตามมาตรฐาน TAS19 อย่างแท้จริง

---

เขียนและเรียบเรียงโดย อาจารย์ทอมมี่ (พิเชฐ เจียรมณีทวีสิน)

FSA, FIA, FRM, FSAT, MBA, MScFE (Hons), B.Eng (Hons)

อดีตนายกสมาคมนักคณิตศาสตร์ประกันภัยแห่งประเทศไทย และอาจารย์บรรยายด้านการคำนวณผลประโยชน์พนักงานด้วยหลักคณิตศาสตร์ประกันภัย ตามมาตรฐานบัญชี ฉบับที่ 19 TAS19 IAS19

ขอสงวนสิทธิ์ของเนื้อหาในบทความ ไม่ให้นำไปใช้แสวงหาผลประโยชน์ใด ๆ ในเชิงพาณิชย์ นอกจากจะได้รับอนุญาตจากทางบริษัท ABS เท่านั้น